اصفهان يکي از شهرهاي مبنايي براي کشور ايران در طول تاريخ بوده وهست اين شهر از معدود مراکز باستانشناسي ارزشمند جهاني وبسياري از آثار باستاني آن در ليست آثار بشري به ثبت رسيده است اگر از تاريخ اين شهر سخن به ميان آيد سرگذشت آن تا اعماق اساطير وافسانه ها ريشه دارد تاريخ اين شهر از يک سو به سليمان ونوح متصل واز سوي ديگر پايگاه نهضت کاوه آهنگر بر عليه ضحاک خونخوار معرفي مي گردد.

حدودالعالم من المشرق الي المغرب (372)

انار وبهره ،كثه ،ميبذ، نائين شهركهايي اند سردسير با نعمت بسيار بر حد ميان پارس و بيابان.

معجم البلدان (ياقوت حموي -قبل از 626)

ميبد : بالفتح ثم السكون و ضم الباء الموحده و ذال المعجمه ،بلده من نواحي اصبهان ،بها حصن حصين، و قيل انها من نواحي يزد. ينسب اليها من المتأخرين.

-عبدالرشيد بن علي بن محمد ابو محمد الميبدي سمع باصبهان الكثير و صحب اباموسي الحافظ و كتب عنه وعن طبقته و قدم بغداد حاجا ... و عاد الي بلده و حدث بها و كان له فهم و معرفه و فيه فضل و تمييز و مات في سنه 608 ببلده.

و قال الاصطخري و من نواحي كوره اصطخر ميبد فهي علي هذا من نواحي فارس بينه و بين اصبهان فاشتبهت ، وبين ميبد و كثه مدينه يزد عشره فراسخ ،و من ميبد الي عقده عشره فراسخ

خوجه‌نفس، نام تاجر تركمنی است كه دراواخر قرن 17 و اوايل قرن 18 در مانقيشلاق زندگي می كرده است. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دانشجویان و دانش آموختگان ترکمن ایران، وي در اطلاعاتي كه از خود باقي گذاشته، معلوم كرده‌است كه روستاي محل زندگي او در كنار چشمه‌هاي بگ‌لي و يم‌لي در خليج قاراغان بوده و نام كدخدا هم سيدعالي سلطان بوده است. خوجه‌نفس با كاروان‌هاي تجاري و با قايق‌هاي بادباني، به خيوه و آستاراخان رفته و تجارت می نموده است. اما نام خوجه‌نفس در تاريخ، نه از بابت اين‌است كه وي تاجر نامداري بوده است، بلكه نام او مساعي وي در توسعه تجاري، اقتصادي و سياسي روس‌، تركمن به اشتهار رسيده و تلاش وي براي گشايش راه تجارت روس به مغرب‌زمين از طريق جريان دادن آب آمودريا، از مسير اوز بويون به درياي خزر و آبياري اراضي كشاورزي تركمن و بسط روابط تجاري از آبراه مذكور، موجب شهرت وي شده است. نام خوجه‌نفس در اسناد تاريخي، براي آخرين بار در سال 1718 در پرتوكولي برده مي‌شود كه سالتيكوف، فرماندار قازان طي آن از او پرسش‌هائي نموده است، پس از آن در سرنوشت او اطلاعات قابل اطميناني وجود ندارد.

سال :

تعريف انواع سال (سال عبارت است از مقياسي جهت درک زمان که مقدار ان تقريبا با مدت حرکت زمين به دور خورشيد برابر است) سال بر چند نوع است .

1- سال اعتدالي يا سال شمسي (حقيقي) = سال اعتدالي يا سال شمسي حقيقي عبارت است از دو عبور متوالي خورشيد (حرکت ظاهري) از اعتدالي ربيعي ،مدت ان تقريبا مسوي است با 365 روز و 5 ساعت و 48 دقيقه و 49 ثانيه .

2- سال نجومي = سال نجومي عبارت است از دو عبور متوالي زمين از يک نقطه اسمان که مدت ان 365 روز و 6 ساعت و 9 دقيقه و 9 ثانيه است .

3- سال انحرافي = سال انحرافي عبارت است از دو بور متوالي زمين از نزديکترين وضع ان نسبت به خورشيد (حضيض )که مدت ان تقريبا 365 شبانه روز و کسري است .

4- سال قمري = سال قمري مساوي است با 12 ماه هلالي مدت ان برابر با 354 شبانه روز شمسي است .

5- سال عرفي = سال عرفي سالي است که مدت ان تقريبا نزديک به مدت سال شمسي حقيقي است سال عرفي بر دو نوع است :

اسم اين پادشاه را چنين نوشته اند: درکتيبه هاي هخامنشي داري ووش يا داري واوش ، به زبان بابلي درياووش ، به زبان مصري باستان (خط هيروگليف) ان تريوش يا تاريوش ، تاريخ نويسان يونان باستان داريش ، در تورات (کتاب عزرا ، باب پنجم ) داريوش و درياوش ، تاريخ نگاران روم باستان داريوس ، به زبان پهلوي داريو